สรุปสั้น ๆ (TL;DR)
- John Mueller ยืนยันบน Reddit (รายงานวันที่ 10-13 กันยายน 2569) ว่า Search Console ให้ทุกลิงก์ใน AI Overview ได้ตำแหน่งเดียวกับบล็อก AI Overview
- impression ของ AI Overview ถูกนับเมื่อคำตอบอยู่บนหน้าที่ถูกส่งให้ผู้ใช้ แม้ไม่ได้เลื่อนไปเห็น ส่วนลิงก์หลังปุ่ม Show more จะไม่ถูกนับจนกว่าจะกดขยาย
- รายงาน generative AI เป็นมุมมองที่กรองจากข้อมูล Web search จึงห้ามบวก impression และ click เข้ากับยอดรวม Web
- Mueller บอกว่าแนวคิดอันดับ 1-10 แบบเดิมแปลงมาใช้กับหน้าผลการค้นหาสมัยใหม่ได้ยาก และขอข้อเสนอ แต่ไม่ได้ประกาศการเปลี่ยนแปลงหรือกรอบเวลา
John Mueller จาก Google ยอมรับว่าค่า average position ของ AI Overviews ในรายงาน generative AI performance ของ Search Console ไม่ได้บอกว่าลิงก์ของเว็บไซต์อยู่ตรงไหนภายในคำตอบ AI เขาตอบกระทู้บน Reddit ที่ Search Engine Roundtable รายงานเมื่อวันที่ 10 กันยายน 2569 และ Search Engine Journal รายงานต่อเมื่อวันที่ 13 กันยายน ว่าการระบุตำแหน่งของฟีเจอร์เหล่านี้ให้มีประโยชน์จริงนั้นทำได้ยาก Google จึงบันทึก AI Overview เป็นบล็อกเดียว และทุกลิงก์ที่อยู่ข้างในจะได้ตำแหน่งเดียวกับบล็อกนั้น
ประโยคเดียวนี้เปลี่ยนวิธีอ่านรายงานทั้งหมด ค่า impression, position และ CTR ในมุมมอง AI ใช้กฎการนับชุดเดียวกับที่ Search Console ใช้กับผลการค้นหาแบบลิงก์สีน้ำเงิน 10 อันดับมาหลายปี และกฎเหล่านั้นไม่ได้ออกแบบมาสำหรับกล่องคำตอบที่มีแหล่งอ้างอิงหลายลิงก์ในคราวเดียว บทความนี้สรุปว่ามีการพูดอะไร กฎการนับจริง ๆ เป็นอย่างไร และจะใช้รายงานนี้อย่างไรโดยไม่สรุปผิด
Mueller พูดอะไร และพูดที่ไหน
เรื่องเริ่มจากโพสต์บน Reddit ที่สรุปว่ามุมมอง generative AI ในรายงาน Performance นับข้อมูลอย่างไร ผู้โพสต์ยกประเด็นไว้สี่ข้อ ข้อแรก impression ของ AI Overview ไม่ได้พิสูจน์ว่ามีคนเห็นลิงก์จริง ข้อสอง ลิงก์ที่ซ่อนอยู่หลังปุ่ม "Show more" ถูกนับต่างออกไป ข้อสาม ค่า position บอกตำแหน่งของ AI Overview บนหน้า ไม่ใช่ตำแหน่งของลิงก์ข้างใน และข้อสี่ รายงาน generative AI เป็นการกรองข้อมูลที่มีอยู่แล้วในประเภท Web search ไม่ใช่ข้อมูลชุดใหม่ที่ซ้อนอยู่ด้านบน
Mueller ตอบว่าสรุปนี้ "ถูกต้องเกือบทั้งหมด" เขาแนะนำให้ไปอ่านบทความในศูนย์ช่วยเหลือของ Google ที่อธิบายการนับ impression, click และ position ซึ่งเขาบอกว่าตอนนี้กลายเป็นเอกสารที่ยาวมากแล้ว และบอกว่าเรื่อง position คือส่วนที่ยากที่สุด ปัจจุบัน Google ติดตามฟีเจอร์ AI แบบเดียวกับฟีเจอร์การค้นหาอื่น ๆ อีกหลายตัว คือนับเป็นบล็อกเดียว และไม่ได้แยกค่า position ออกมาต่างหากในรายงาน generative AI
จากนั้นเขาพูดไกลกว่าการอธิบายเอกสาร เขาเขียนว่าหน้าผลการค้นหาทุกวันนี้มีวิธีให้ผู้ใช้โต้ตอบหลายรูปแบบ แนวคิดเดิมเรื่อง "อันดับ 1 ถึง 10" จึงแปลงมาใช้ได้ยาก หรือทำให้มีประโยชน์ต่อเจ้าของเว็บไซต์ได้ยาก เขาขอให้ใครที่มีไอเดียว่าการติดตามตำแหน่งแบบไหนจะมีประโยชน์ช่วยเสนอมา และบอกว่ายินดีนำไปคุยกับทีม Search Engine Journal ตีความว่านี่คือการที่ Google ยอมรับว่ารายงานยังไม่เพียงพอ แต่ถ้อยคำของ Mueller เองระมัดระวังกว่านั้น เขายืนยันข้อจำกัดและขอความเห็น โดยไม่ได้อธิบายว่าจะมีอะไรมาแทน
กฎการนับทีละข้อ
กฎด้านล่างไม่มีข้อไหนใหม่ สิ่งที่ใหม่คือพนักงาน Google ยืนยันต่อสาธารณะว่ากฎเหล่านี้ให้ตัวเลขที่เจ้าของเว็บไม่ควรอ่านตามตัวอักษรเมื่อเป็นพื้นผิว AI ตารางด้านล่างสรุปกฎแต่ละข้อตามที่อธิบายไว้ในกระทู้ที่ Mueller รับรอง
| ตัวชี้วัด | วิธีนับสำหรับ AI Overviews | ความหมายเมื่ออ่านรายงาน |
|---|---|---|
| Impression | นับเมื่อ AI Overview ที่มีลิงก์ของคุณอยู่บนหน้าผลการค้นหาที่ถูกส่งให้ผู้ใช้ ไม่ว่าจะเลื่อนไปเห็นหรือไม่ | อาจสูงเกินจำนวนคนที่เห็นลิงก์จริง |
| ลิงก์หลังปุ่ม "Show more" | ไม่นับจนกว่าผู้ใช้จะกดขยายคำตอบ | อาจต่ำกว่าการมองเห็นจริงสำหรับลิงก์ที่อยู่ท้ายคำตอบ |
| Position | ทุกลิงก์ใน AI Overview ได้ตำแหน่งเดียวกับบล็อก AI Overview | บอกว่ากล่องคำตอบอยู่ตรงไหน ไม่ได้บอกว่าลิงก์ของคุณอยู่ลำดับที่เท่าไรในกล่อง |
| ยอดรวมในรายงาน generative AI | เป็นการกรองข้อมูลที่มีอยู่แล้วในประเภท Web search | ห้ามบวกตัวเลข AI เข้ากับตัวเลข Web เพราะเป็นข้อมูลแถวเดียวกัน |
Impression: ถูกส่ง ไม่ได้แปลว่าถูกเห็น
กฎมาตรฐานของ Search Console นับ impression เมื่อผลลัพธ์ปรากฏบนหน้าผลการค้นหาที่ส่งถึงผู้ใช้ ผู้ใช้ไม่จำเป็นต้องเลื่อนลงไปถึง สำหรับลิงก์ธรรมดาที่อันดับแปด เรื่องนี้ทำให้ตัวเลขสูงเกินจริงเล็กน้อยมาตลอด แต่สำหรับ AI Overview ผลกระทบมากกว่า เพราะกล่องคำตอบมักแสดงใกล้ส่วนบนของหน้า ลิงก์ที่ถูกอ้างอิงในกล่องจึงได้ impression แทบทุกครั้งที่คำตอบแสดง แม้ผู้ใช้จะอ่านแค่สองบรรทัดแรกแล้วออกไป
"Show more": กฎทำงานกลับด้าน
กฎมาตรฐานเดียวกันไม่นับองค์ประกอบที่ผู้ใช้ต้องคลิกเพื่อเปิดดู AI Overview จำนวนมากแสดงคำตอบแบบย่อพร้อมปุ่มขยาย แหล่งอ้างอิงที่ปรากฏหลังขยายเท่านั้นจะยังไม่ถูกนับจนกว่าจะมีคนกดขยาย ดังนั้นสำหรับเว็บไซต์ที่มักถูกอ้างอิงในส่วนล่างของคำตอบ รายงานอาจแสดงการมองเห็นต่ำกว่าความจริง ผลสองข้อนี้ดึงตัวเลขไปคนละทิศ ซึ่งเป็นเหตุผลส่วนหนึ่งที่ตัวเลข impression ตัวเดียวของพื้นผิว AI ตีความได้ยาก
Position: ตำแหน่งของกล่อง ไม่ใช่ของลิงก์
นี่คือกฎที่ Mueller พูดถึงโดยตรง ถ้า AI Overview อยู่บนสุดของหน้าและอ้างอิงห้าแหล่ง ทั้งห้าแหล่งจะได้ตำแหน่งเดียวกัน เว็บที่ถูกอ้างอิงเป็นลำดับแรกกับเว็บที่ถูกอ้างอิงเป็นลำดับที่ห้าจะดูเหมือนกันทุกประการในรายงาน average position ในมุมมอง AI จึงบอกได้แค่คร่าว ๆ ว่ากล่องคำตอบอยู่ส่วนไหนของหน้าในคำค้นที่คุณถูกอ้างอิง แต่ไม่ได้บอกเลยว่าคุณเป็นแหล่งอ้างอิงหลักหรือแค่เชิงอรรถ
มุมมองแบบกรอง: ห้ามนับซ้ำ
รายงาน generative AI ไม่ได้มีทราฟฟิกแยกต่างหาก มันกรองแถวข้อมูลที่มีอยู่แล้วในประเภท Web search ตัวอย่างเช่น เว็บไซต์ที่เห็น 40,000 impression ใน Web search และ 6,000 ในมุมมอง AI มี impression ทั้งหมด 40,000 ครั้ง โดย 6,000 ครั้งเกี่ยวข้องกับพื้นผิว AI การนำสองตัวเลขมาบวกกันใน dashboard คือการนับทราฟฟิกเดียวกันซ้ำสองรอบ และกระทู้ก็ระบุชัดว่าไม่ควรรวมกัน
ทำไมการกำหนด position ถึงยากขึ้นมาก
คำพูดของ Mueller เรื่อง "อันดับ 1 ถึง 10" สะท้อนปัญหาที่กว้างกว่า AI Overviews หน้าผลการค้นหาสมัยใหม่อาจมี AI Overview, โฆษณา, map pack, People Also Ask, วิดีโอ, รูปภาพ, ผลลัพธ์จากกระทู้สนทนา และตารางสินค้า ก่อนจะถึงลิงก์ organic ปกติตัวแรก Search Console กำหนดตำแหน่งให้ฟีเจอร์เหล่านี้มานานโดยถือว่าแต่ละฟีเจอร์เป็นหนึ่งบล็อกแล้วนับจากบนลงล่าง วิธีนี้พอใช้ได้เมื่อฟีเจอร์หนึ่งมีลิงก์แค่หนึ่งหรือสองลิงก์ แต่ใช้ไม่ได้เมื่อบล็อกเดียวมีคำตอบที่ AI สร้างขึ้นพร้อมแหล่งอ้างอิงหลายลิงก์ ซึ่งแต่ละลิงก์อาจเป็นเหตุผลที่ผู้ใช้คลิก
Google มีทางเลือกหลายแบบในการรายงานตำแหน่งของแหล่งอ้างอิง เช่น ลำดับของลิงก์ภายในคำตอบ ลิงก์อยู่ก่อนหรือหลังปุ่มขยาย หรือลิงก์อยู่ในเนื้อคำตอบหรือในแผงรายชื่อแหล่งข้อมูลด้านข้าง Mueller ไม่ได้บอกว่า Google กำลังพัฒนาแบบใดเลย เขาขอความเห็น ซึ่งบ่งบอกว่าทีมยังตัดสินใจอยู่ว่าอะไรจะมีความหมาย ไม่ใช่คำสัญญาว่าจะมีตัวชี้วัดใหม่
เรื่องนี้เชื่อมกับปัญหา Search Console ก่อนหน้าอย่างไร
RA ติดตามรายงาน generative AI มาตั้งแต่เปิดให้ทุก property ใช้ในเดือนสิงหาคม มีสองเรื่องก่อนหน้าที่ควรนำมาพิจารณาร่วมด้วย วันที่ 19 สิงหาคม Google ยืนยันข้อผิดพลาดในการบันทึกข้อมูลที่ทำให้ข้อมูล generative AI และ Discover ต่ำกว่าจริงตั้งแต่วันที่ 13 สิงหาคม ดังนั้นการเปรียบเทียบใดที่คร่อมช่วงกลางเดือนสิงหาคมต้องมีหมายเหตุนี้ และก่อนหน้านั้นในต้นเดือนสิงหาคม คำค้นสั้น ๆ คำเดียวที่โผล่ใน Search Console ถูกระบุว่าเป็นคำถามต่อเนื่องใน AI Mode ไม่ใช่สแปม ทั้งสองเรื่องกับเรื่องนี้ชี้ไปทางเดียวกัน คือรายงานยังอยู่ระหว่างปรับตัว และตัวเลขต้องมีบริบทก่อนจะใส่ลงสไลด์รายงานประจำเดือน
สิ่งที่ควรตรวจใน Search Console ของคุณ
คุณไม่จำเป็นต้องเลิกใช้รายงานนี้ แต่ต้องเลิกใช้ค่า position จากรายงานนี้เป็นสัญญาณอันดับ ขั้นตอนที่ทำได้จริงมีดังนี้
- อ่าน click ก่อน impression รองลงมา และ position เป็นอันดับสุดท้าย click จากพื้นผิว AI เป็นตัวเลขที่กำกวมน้อยที่สุดในรายงาน เพราะการคลิกต้องเกิดจากลิงก์ที่มองเห็นและถูกเลือกจริง
- เทียบมุมมอง AI กับมุมมอง Web สำหรับคำค้นชุดเดียวกัน กรองทั้งสองมุมมองให้เหลือหน้าเดียวและกลุ่มคำค้นเดียว ถ้าสัดส่วน impression จาก AI เพิ่มขึ้นแต่ click รวมคงที่ คำตอบ AI อาจกำลังตอบความต้องการที่หน้าเว็บเคยตอบแทน
- อย่าถือว่าการเปลี่ยนแปลงของ average position ในมุมมอง AI คือการเปลี่ยนอันดับ การขยับจาก 1.4 เป็น 2.1 อาจหมายความเพียงว่ามีโฆษณาหรือฟีเจอร์อื่นขึ้นมาอยู่เหนือกล่องคำตอบในบางคำค้น
- ตรวจสัดส่วนของหน้าเว็บในคำตอบด้วยตัวเอง สำหรับคำค้นที่มีมูลค่าสูงสุด 10 คำ ให้ดู AI Overview จริงแล้วจดว่าคุณถูกอ้างอิงหรือไม่และอยู่ลำดับที่เท่าไร เพราะ Search Console ยังให้ข้อมูลนี้ไม่ได้
- ติดตามการค้นหาด้วยชื่อแบรนด์และการเข้าเว็บโดยตรงควบคู่กับ click จาก AI การถูกอ้างอิงที่ไม่ได้ทำให้เกิดคลิกทันทีอาจยังพาคนกลับมาภายหลังผ่านการค้นหาชื่อแบรนด์ ซึ่งจะไม่มีวันปรากฏในมุมมอง AI
- ใส่หมายเหตุเรื่องข้อผิดพลาดวันที่ 13 สิงหาคม ในกราฟแนวโน้มทุกกราฟที่คร่อมช่วงนั้น
สิ่งที่แหล่งข่าวไม่ได้บอก
Mueller ไม่ได้ประกาศการเปลี่ยนแปลงรายงาน ไม่ได้ให้กรอบเวลาของตัวชี้วัดใหม่ และไม่ได้พูดถึงการแก้ไขใด ๆ เขาไม่ได้ให้ตัวเลขว่าลิงก์อยู่หลังปุ่ม "Show more" บ่อยแค่ไหน และในส่วนที่ถูกอ้างถึง เขาไม่ได้พูดถึง AI Mode แยกจาก AI Overviews คำว่ารายงาน "ไม่เพียงพอ" เป็นการตีความในพาดหัวและบทวิเคราะห์ของ Search Engine Journal ไม่ใช่คำพูดของ Mueller ส่วนกฎการนับมาจากสรุปของผู้ใช้ Reddit ที่ Mueller บอกว่าถูกต้อง และจากเอกสารช่วยเหลือของ Google ที่เขาแนะนำให้อ่าน
เรื่องนี้มีความหมายอย่างไรกับนักการตลาดไทย
เว็บไซต์ไทยได้รับผลจากกฎการนับชุดเดียวกัน เพราะรายงาน Search Console เป็นผลิตภัณฑ์เดียวกันในทุกตลาด ในคำค้นภาษาไทยที่มี AI Overviews แสดง เว็บไทยที่ถูกอ้างอิงจะเห็นค่า position ในมุมมอง AI สะท้อนตำแหน่งของกล่องคำตอบ ไม่ใช่ลำดับการอ้างอิง เหมือนกับเว็บภาษาอังกฤษทุกประการ สำหรับธุรกิจที่ต้องรายงานผล SEO ให้ผู้บริหาร วิธีที่ปลอดภัยคือรายงาน click จากพื้นผิว AI และแนวโน้มสัดส่วน impression จาก AI แล้วตัด average position ออกจากสไลด์ที่พูดถึงการมองเห็นบน AI หากต้องการรู้ว่าหน้าเว็บของคุณถูกอ้างอิงหรือไม่และเด่นแค่ไหน ตอนนี้ต้องตรวจเองหรือใช้เครื่องมือภายนอก ควบคู่กับกลยุทธ์ GEO ที่ชัดเจนสำหรับหน้าที่สำคัญ บริการ SEO audit ของเราครอบคลุมการตรวจว่าทีมอ่านข้อมูล Search Console อย่างไร และทีม SEO Thailand ช่วยแยกสัญญาณรบกวนในรายงานออกจากการเปลี่ยนอันดับจริงได้
คำถามที่พบบ่อย
average position ในรายงาน generative AI บอกตำแหน่งลิงก์ของฉันใน AI Overview หรือไม่
ไม่ ค่านี้บอกตำแหน่งของบล็อก AI Overview บนหน้าผลการค้นหา ทุกลิงก์ที่ถูกอ้างอิงใน AI Overview เดียวกันจะได้ตำแหน่งของบล็อกนั้น แหล่งอ้างอิงลำดับแรกกับลำดับที่ห้าจึงดูเหมือนกันในรายงาน Mueller ยืนยันว่านี่คือวิธีที่ Google ติดตามอยู่ในปัจจุบัน
impression ของ AI Overview แปลว่ามีคนเห็นลิงก์ของฉันหรือไม่
ไม่เสมอไป เพราะ impression ถูกนับเมื่อคำตอบที่มีลิงก์ของคุณอยู่บนหน้าที่ถูกส่งให้ผู้ใช้ ไม่ว่าจะเลื่อนไปเห็นหรือไม่ ข้อยกเว้นคือลิงก์ที่อยู่หลังปุ่ม "Show more" ซึ่งจะไม่ถูกนับจนกว่าผู้ใช้จะกดขยายคำตอบ
ควรบวก impression จาก generative AI เข้ากับ impression จาก Web search หรือไม่
ไม่ควร รายงาน generative AI เป็นมุมมองที่กรองจากแถวข้อมูลที่มีอยู่แล้วในประเภท Web search การบวกกันจะนับ impression และ click ชุดเดียวกันซ้ำ
Google กำลังจะเปลี่ยนรายงานนี้หรือไม่
ไม่มีข้อมูลเช่นนั้นจากสิ่งที่ Mueller พูด เขาอธิบายวิธีปัจจุบัน บอกว่า position ทำให้มีประโยชน์ได้ยาก และเปิดรับข้อเสนอให้ทีม แต่ไม่ได้ประกาศการเปลี่ยนแปลงหรือกรอบเวลาใด ๆ
กฎเหล่านี้ใช้กับเว็บไซต์ภาษาไทยด้วยหรือไม่
ใช่ Search Console ใช้กฎการนับเดียวกันในทุกตลาด เว็บไทยที่ถูกอ้างอิงใน AI Overviews จึงถูกรายงานแบบเดียวกัน แหล่งข่าวไม่ได้กล่าวถึงความแตกต่างเฉพาะตลาดใด ๆ
Search Console ยังเป็นแหล่งข้อมูลจาก Google โดยตรงเพียงแหล่งเดียวที่บอกว่า Google แสดงเว็บของคุณอย่างไร และรายงาน generative AI มีประโยชน์เมื่อรู้ว่าตัวเลขแต่ละตัววัดอะไร หากต้องการให้ช่วยดูว่าทีมของคุณอ่านรายงานนี้ถูกต้องหรือไม่ พูดคุยกับ Relevant Audience ได้เลย
