SEO ภาษาไทย: ตัดคำ คำสะกดหลายแบบ URL และเว็บสองภาษา ทำอย่างไรให้ถูก

SEO ภาษาไทยใช้หลักเดียวกับ SEO ทั่วไป แต่มีเรื่องเฉพาะของภาษาไทยที่ต้องจัดการเพิ่ม ได้แก่ การเขียนที่ไม่เว้นวรรคระหว่างคำ คีย์เวิร์ดที่สะกดได้หลายแบบ URL ที่มีตัวอักษรไทย ความยาว title ที่วัดเป็นจำนวนตัวอักษรไม่ได้ตรง ๆ และการตั้งค่าเว็บสองภาษา บางเรื่อง Google มีเอกสารอธิบายชัดเจน บางเรื่อง Google ไม่เคยเปิดเผยรายละเอียด บทความนี้แยกสองส่วนนี้ออกจากกันให้เห็น เพื่อให้ตัดสินใจจากสิ่งที่รู้จริง ไม่ใช่จากความเชื่อต่อ ๆ กันมา

Google ตัดคำภาษาไทยที่ไม่มีเว้นวรรคอย่างไร

ภาษาไทยเขียนคำติดกันโดยไม่เว้นวรรค ช่องว่างในภาษาไทยใช้แบ่งวลีหรือประโยค ไม่ได้แบ่งคำ ระบบค้นหาจึงต้องตัดคำ (word segmentation) เองก่อนจะเข้าใจว่าข้อความหนึ่งประกอบด้วยคำอะไรบ้าง

สิ่งที่ต้องพูดตรง ๆ คือ Google ไม่ได้เผยแพร่ว่าระบบของตัวเองตัดคำภาษาไทยด้วยวิธีไหน ใช้พจนานุกรมชุดใด หรือจัดการกับคำกำกวมอย่างไร บทความหรือคอร์สที่อ้างว่ารู้ "อัลกอริทึมตัดคำของ Google" จึงเป็นการเดา สิ่งที่รู้ได้คือหลักการทั่วไปของการตัดคำภาษาไทยในงานประมวลผลภาษา ซึ่งใช้พจนานุกรม โมเดลทางสถิติหรือ machine learning หรือผสมกัน และปัญหาที่ระบบทุกตัวต้องเจอคือความกำกวม ตัวอย่างคลาสสิกคือ "ตากลม" ที่อ่านได้ทั้ง "ตา กลม" และ "ตาก ลม" ระบบต้องใช้บริบทรอบข้างช่วยตัดสิน

ผลในทางปฏิบัติมีสามข้อ

• เขียนภาษาไทยให้เป็นธรรมชาติ อย่าแทรกช่องว่างระหว่างคำเพื่อ "ช่วย" Google ตัดคำ เพราะผิดหลักการเขียนและทำให้คนอ่านสะดุด โดยไม่มีหลักฐานว่าช่วยอันดับ
• ใช้คีย์เวิร์ดในรูปที่คนพิมพ์จริง และเขียนบริบทรอบคำให้ชัด คำที่กำกวมจะถูกตีความถูกต้องง่ายขึ้นเมื่อประโยครอบข้างพูดเรื่องเดียวกัน
• ตรวจผลจริงจากหน้าผลการค้นหาและ Search Console แทนการเดา ถ้าหน้าเว็บขึ้นในคำค้นที่ตั้งใจ แปลว่าระบบเข้าใจคำนั้นแล้ว ไม่ว่าจะตัดคำด้วยวิธีใด

คีย์เวิร์ดสะกดหลายแบบ (ทำ/ทํา เว้นวรรคหรือไม่เว้น) ต้องทำหน้าแยกไหม

ไม่ต้อง หน้าเดียวที่ตอบเรื่องนั้นครบควรรองรับทุกรูปแบบการสะกดของคำค้นเดียวกัน การสร้างหน้าแยกสำหรับ "รับทำ seo" กับ "รับทำseo" หรือ "ทำ" กับ "ทํา" ทำให้เกิดหน้าที่เนื้อหาซ้ำกันและแย่งอันดับกันเอง และหน้าที่สร้างขึ้นเพื่อดักคำค้นที่ใกล้เคียงกันหลาย ๆ หน้าเข้าข่ายลักษณะของ doorway pages ที่นโยบายสแปมของ Google ระบุไว้

ที่มาของปัญหา ทำ/ทํา น่าสนใจกว่าที่คิด สองคำนี้หน้าตาเหมือนกันแต่เป็นตัวอักษรคนละชุดในระบบ Unicode คำว่า "ทำ" ที่ถูกต้องใช้สระอำ (U+0E33) ตัวเดียว ส่วน "ทํา" เกิดจากนิคหิต (U+0E4D) ตามด้วยสระอา (U+0E32) สองตัวรวมกัน บนจอจึงดูเหมือนกันทุกอย่าง แต่คอมพิวเตอร์มองเป็นข้อความคนละชุด มาตรฐาน Unicode กำหนดให้นิคหิต + สระอา เป็นรูปแยกแบบ compatibility ของสระอำ ซอฟต์แวร์ที่ทำ NFKC normalization จึงเปลี่ยน ทำ เป็น ทํา และเครื่องมือคีย์เวิร์ดที่ไม่ได้ปรับข้อความให้เป็นรูปเดียวกันก็อาจแสดงสองแบบนี้เป็นคำค้นแยกกัน

แนวทางที่ใช้ได้จริงคือ

• เขียนเนื้อหาด้วยรูปสะกดมาตรฐาน (สระอำตัวเดียว) และไล่ค้นหาในระบบจัดการเนื้อหาว่ามีข้อความที่ใช้ นิคหิต+สระอา หลงอยู่หรือไม่
• ถ้าเว็บมีช่องค้นหาภายใน ให้ระบบแปลงสองรูปแบบนี้เป็นแบบเดียวกันก่อนค้น เพื่อไม่ให้ผู้ใช้ค้นไม่เจอ
• ลองค้นทั้งสองรูปแบบใน Google แล้วเทียบหน้าผลการค้นหา ถ้าผลแทบเหมือนกัน แปลว่าหน้าเดียวรองรับได้ทั้งคู่ ถ้าต่างกันมาก ก็ยังไม่ใช่เหตุผลให้สร้างหน้าซ้ำ แต่อาจใส่รูปแบบที่คนใช้จริงไว้ในเนื้อหาอย่างเป็นธรรมชาติ เช่นในคำถามที่พบบ่อย

เรื่องเว้นวรรคระหว่างภาษาไทยกับภาษาอังกฤษ เช่น "รับทำ seo" กับ "รับทำseo" ก็ใช้หลักเดียวกัน การเขียนภาษาไทยโดยทั่วไปนิยมเว้นวรรคก่อนและหลังคำภาษาอังกฤษ ให้เขียนแบบนั้นในเนื้อหา แล้วดูใน Search Console ว่าคนพิมพ์แบบไหนมาก Google ไม่ได้ระบุว่ามองสองแบบนี้เป็นคำเดียวกันเสมอ จึงควรเช็กจากข้อมูลจริงของเว็บตัวเอง

URL slug ภาษาไทยหรือภาษาอังกฤษดีกว่า

Google ไม่ได้บอกว่าแบบใดได้อันดับดีกว่า เอกสารเรื่องโครงสร้าง URL ของ Google แนะนำให้ใช้คำที่อ่านเข้าใจได้แทนรหัสตัวเลขยาว ๆ ใช้ภาษาที่กลุ่มเป้าหมายใช้ได้ ใช้ขีดกลาง (-) แยกคำแทนขีดล่าง (_) และให้เข้ารหัสแบบ percent encoding กับอักขระที่ไม่ใช่ ASCII ในลิงก์ เช่นตัวอักษรไทย

ข้อดีข้อเสียของ slug ภาษาไทยจึงเป็นเรื่องการใช้งานมากกว่าอันดับ

• slug ภาษาไทยอ่านเข้าใจได้ทันทีในแถบที่อยู่ของเบราว์เซอร์ และตรงกับภาษาที่ผู้ค้นใช้
• เมื่อคัดลอกไปแปะใน LINE อีเมล หรือเอกสาร slug ภาษาไทยมักกลายเป็นข้อความยาวแบบ %E0%B8%... เพราะตัวอักษรไทยหนึ่งตัวใช้ 3 ไบต์ใน UTF-8 และแต่ละไบต์เขียนเป็น 3 ตัวอักษรเมื่อเข้ารหัส ตัวอักษรไทยหนึ่งตัวจึงกลายเป็น 9 ตัวอักษร
• รายงานในเครื่องมือวิเคราะห์บางตัวแสดง URL แบบเข้ารหัส ทำให้อ่านยากเวลาทำรายงาน
• slug ภาษาอังกฤษสั้นและแชร์ง่าย แต่ไม่ได้บอกเนื้อหาเป็นภาษาไทย

สิ่งที่สำคัญกว่าการเลือกคือความสม่ำเสมอ เลือกแบบใดแบบหนึ่งเป็นแนวทางของเว็บ และอย่าเปลี่ยน URL ของหน้าที่มีอันดับอยู่แล้วเพียงเพื่อเปลี่ยนภาษา slug ถ้าจำเป็นต้องเปลี่ยน ต้องตั้ง redirect 301 จาก URL เดิมไป URL ใหม่ทุกหน้า และอัปเดตลิงก์ภายในให้ชี้ไป URL ใหม่โดยตรง

title และ meta description ภาษาไทยยาวได้เท่าไร

Google ไม่ได้กำหนดจำนวนตัวอักษรสูงสุด เอกสารของ Google ระบุว่าไม่มีขีดจำกัดความยาวของแท็ก title และ meta description แต่ในผลการค้นหาจะถูกตัดตามความจำเป็น โดยทั่วไปคือตัดให้พอดีกับความกว้างของหน้าจออุปกรณ์ ตัวเลขอย่าง "60 ตัวอักษร" หรือ "160 ตัวอักษร" ที่พูดกันบ่อยจึงเป็นแนวทางคร่าว ๆ ที่มาจากการสังเกต ไม่ใช่กฎของ Google

สำหรับภาษาไทย ตัวเลขเหล่านี้ยิ่งคลาดเคลื่อน เพราะสระบน สระล่าง และวรรณยุกต์ซ้อนอยู่บนหรือใต้พยัญชนะ ไม่ได้กินพื้นที่แนวนอนเพิ่ม แต่เครื่องมือนับตัวอักษรนับเป็นหนึ่งตัวเหมือนตัวอื่น คำว่า "ที่นี่" มี 6 ตัวอักษรในการนับ แต่กินความกว้างบนจอเท่าพยัญชนะ 2 ตัว title ภาษาไทยที่นับได้ 70 ตัวอักษรจึงอาจแสดงได้ครบ ขณะที่ title ภาษาอังกฤษ 70 ตัวอักษรอาจถูกตัด

แนวทางที่ใช้ได้

• วางคีย์เวิร์ดหลักและข้อความที่สำคัญที่สุดไว้ต้น title เพื่อให้ไม่ถูกตัดไม่ว่าจอจะกว้างแค่ไหน
• ใช้เครื่องมือพรีวิวผลการค้นหาที่วัดเป็นพิกเซล แทนการนับตัวอักษร
• รู้ไว้ว่า Google อาจไม่ใช้ title ที่เขียนไว้ และสร้าง title link จากแหล่งอื่นในหน้า เช่น แท็ก h1 หรือ anchor text ถ้ามองว่า title เดิมไม่ตรงกับเนื้อหา Google ยังแนะนำให้เขียน title ด้วยภาษาและอักษรเดียวกับเนื้อหาหลักของหน้า หน้าภาษาไทยที่ใช้ title ภาษาอังกฤษหรือคำอ่านแบบอักษรโรมันจึงอาจได้ title link อื่นแทน
• meta description มีโอกาสถูกใช้เป็น snippet เมื่อ Google มองว่าอธิบายหน้าได้ตรงกว่าข้อความในเนื้อหา snippet ส่วนใหญ่สร้างจากเนื้อหาในหน้าและอาจเปลี่ยนไปตามคำค้น meta description จึงไม่ได้ถูกแสดงเสมอ

เว็บไทย-อังกฤษสองภาษาควรตั้งค่าอย่างไร

หลักที่ Google เขียนไว้ชัดในเอกสารเรื่องเว็บหลายภาษามีไม่กี่ข้อ

• ใช้ URL แยกสำหรับแต่ละภาษา เช่น /th/ สำหรับภาษาไทย แทนการสลับภาษาด้วยคุกกี้หรือการตั้งค่าเบราว์เซอร์ บน URL เดียวกัน
• Google ดูภาษาของหน้าจากเนื้อหาที่มองเห็น ไม่ได้ใช้แอตทริบิวต์ lang ในโค้ด หน้าภาษาไทยจึงต้องมีเนื้อหาภาษาไทยจริง
• หลีกเลี่ยงการวางคำแปลสองภาษาคู่กันในหน้าเดียว ให้แต่ละหน้ามีภาษาเดียวทั้งเนื้อหาและเมนู
• อย่า redirect ผู้ใช้ไปภาษาอื่นอัตโนมัติจากการเดาภาษา เพราะอาจทำให้ทั้งผู้ใช้และ Google เข้าไม่ถึงบางเวอร์ชัน ให้มีปุ่มเปลี่ยนภาษาที่กดเองได้แทน
• อย่าแปลแค่เมนูและส่วนท้ายหน้า แล้วปล่อยเนื้อหาหลักเป็นภาษาเดียว เพราะผู้ใช้ได้หน้าที่อ่านไม่ได้

ส่วนการบอก Google ว่าหน้าไหนเป็นคู่แปลของหน้าไหนด้วย hreflang เป็นหัวข้อเทคนิคแยกต่างหาก ซึ่งต้องตั้งให้ถูกทั้งสองทิศทาง ถ้าเว็บมีปัญหาหน้าภาษาอังกฤษขึ้นในผลการค้นหาภาษาไทย หรือกลับกัน เรื่องนี้มักเป็นจุดแรกที่ควรตรวจในการทำ SEO audit

อีกเรื่องที่ต้องระวังในเว็บสองภาษาคือการแปลคีย์เวิร์ดตรงตัว คำค้นภาษาไทยที่คนใช้จริงมักไม่ใช่คำแปลตรงของคีย์เวิร์ดภาษาอังกฤษ บางเรื่องคนไทยค้นด้วยคำทับศัพท์ บางเรื่องค้นด้วยคำไทยล้วน และบางเรื่องผสมกัน เช่น "seo ภาษาไทย" เอง หน้าไทยจึงควรทำการค้นคว้าคีย์เวิร์ดแยก ไม่ใช่แปลจากหน้าอังกฤษ

เครื่องมือหาคีย์เวิร์ดภาษาไทยมีข้อจำกัดอะไร

เครื่องมือคีย์เวิร์ดทุกตัวให้ตัวเลขประมาณการ และสำหรับภาษาไทยมีข้อจำกัดเพิ่มที่ควรรู้ก่อนตัดสินใจจากตัวเลข

• Google Keyword Planner รายงานจำนวนค้นหาเฉลี่ยต่อเดือนของคีย์เวิร์ดรวมกับ close variants และตัวเลขถูกปัดเศษ คีย์เวิร์ดที่สะกดต่างกันเล็กน้อยจึงอาจถูกรวมเป็นตัวเลขเดียว
• เครื่องมือของบริษัทอื่นมักแยกรูปสะกดแต่ละแบบเป็นคีย์เวิร์ดคนละตัว ทั้งแบบ ทำ/ทํา และแบบเว้นวรรค/ไม่เว้น ตัวเลขของแต่ละรูปจึงดูน้อยกว่าความต้องการจริงของหัวข้อนั้น
• คำค้นภาษาไทยที่มีปริมาณน้อยมักไม่ปรากฏในฐานข้อมูลของเครื่องมือเลย ทั้งที่มีคนค้นจริง
• การจัดกลุ่มคีย์เวิร์ดอัตโนมัติขึ้นกับการตัดคำของเครื่องมือนั้น ๆ ซึ่งอาจตัดคำไทยผิดและจัดกลุ่มคำที่ไม่เกี่ยวกันไว้ด้วยกัน

แหล่งข้อมูลที่เชื่อถือได้ที่สุดสำหรับเว็บที่มีอยู่แล้วคือรายงานคำค้นใน Google Search Console เพราะเป็นคำที่คนพิมพ์จริงแล้วเห็นเว็บของคุณ รวมถึงรูปสะกดแปลก ๆ ที่เครื่องมือไม่มี ใช้เครื่องมือคีย์เวิร์ดเพื่อหาหัวข้อใหม่และเทียบขนาดคร่าว ๆ ระหว่างหัวข้อ แล้วใช้ Search Console ยืนยันว่ารูปคำไหนที่คนใช้จริง

สรุปสิ่งที่ Google ระบุไว้และสิ่งที่ต้องทดสอบเอง

ความหมายสำหรับเว็บไซต์ในตลาดไทย

เว็บไทยที่สร้างจากธีมหรือระบบที่ออกแบบมาสำหรับภาษาอังกฤษเป็นหลักอาจเจอปัญหาเล็ก ๆ ที่สะสมกัน เช่น ฟอนต์ที่ตัดวรรณยุกต์ ข้อความไทยที่ใช้นิคหิต + สระอาแทนสระอำ เครื่องมือ SEO ในระบบจัดการเนื้อหาที่เตือนว่า title ภาษาไทย "ยาวเกิน" ทั้งที่แสดงได้ครบ หรือปุ่มเปลี่ยนภาษาที่ใช้คุกกี้บน URL เดียว

ถ้าต้องการวางกลยุทธ์ SEO สำหรับตลาดไทยทั้งระบบ ดูรายละเอียดที่ บริการ SEO ประเทศไทย และถ้าธุรกิจอยู่ในกรุงเทพฯ และต้องการทีมดูแลอันดับในพื้นที่ ดูได้ที่ บริการทำ SEO กรุงเทพฯ

คำถามที่พบบ่อยเรื่อง SEO ภาษาไทย

ต้องเว้นวรรคระหว่างคำภาษาไทยเพื่อให้ Google เข้าใจไหม

ไม่ต้อง ให้เขียนภาษาไทยตามหลักปกติที่ไม่เว้นวรรคระหว่างคำ Google ไม่ได้เปิดเผยวิธีตัดคำภาษาไทย และไม่มีหลักฐานว่าการแทรกช่องว่างช่วยอันดับ แต่ทำให้คนอ่านยากขึ้นแน่นอน

คำว่า ทำ กับ ทํา ต้องทำหน้าแยกกันไหม

ไม่ต้อง ทั้งสองคำหมายถึงคำค้นเดียวกัน ควรมีหน้าเดียวที่ใช้รูปสะกดมาตรฐาน (สระอำ) การสร้างหน้าซ้ำเพื่อดักแต่ละรูปสะกดทำให้หน้าแย่งอันดับกันเองและเสี่ยงเข้าข่าย doorway pages

title ภาษาไทยควรยาวกี่ตัวอักษร

ไม่มีตัวเลขตายตัว เพราะ Google ไม่จำกัดความยาว title แต่ตัดตามความกว้างจอ และภาษาไทยมีสระบน สระล่าง และวรรณยุกต์ที่ไม่กินพื้นที่แนวนอน ให้วางคำสำคัญไว้ต้น title และใช้เครื่องมือพรีวิวที่วัดเป็นพิกเซล

ใช้ URL ภาษาไทยแล้วอันดับดีขึ้นไหม

Google ไม่ได้ระบุว่า URL ภาษาไทยได้อันดับดีกว่าภาษาอังกฤษ ทั้งสองแบบใช้ได้ถ้าอ่านเข้าใจและใช้ขีดกลางแยกคำ สิ่งที่สำคัญกว่าคือความสม่ำเสมอ และการตั้ง redirect 301 ถ้าเปลี่ยน URL เดิม

เครื่องมือคีย์เวิร์ดบอกว่าคำไทยมีคนค้นน้อย เชื่อได้แค่ไหน

เชื่อได้ในระดับเทียบขนาดคร่าว ๆ เท่านั้น เพราะเครื่องมือมักแยกรูปสะกดเป็นหลายคำและไม่มีข้อมูลคำค้นภาษาไทยปริมาณน้อย ให้ใช้รายงานคำค้นใน Search Console ยืนยันว่าคนพิมพ์คำไหนจริง

ถ้าต้องการให้ตรวจเว็บไซต์ภาษาไทยของคุณในทุกประเด็นข้างต้น เริ่มได้ที่ บริการ SEO audit