AI Mode บน Gemini 3.8 Flash อ้างอิงแหล่งที่มาน้อยลง และ Google บอกว่าเป็นบั๊ก

AI Mode ของ Google แสดงลิงก์และการอ้างอิงแหล่งที่มาน้อยลงมากเมื่อทำงานบน Gemini 3.8 Flash เมื่อเทียบกับโมเดลตัวก่อนหน้า และ Google ระบุแล้วว่าพฤติกรรมนี้เป็นข้อผิดพลาด Search Engine Roundtable รายงานเรื่องนี้เมื่อวันที่ 3 กันยายน 2569 จากนั้นในวันที่ 4 กันยายน 2569 Robby Stein รองประธานฝ่ายผลิตภัณฑ์ของ Google Search ตอบบน X ว่า "This isn't working as intended, and we'll roll out a fix soon."

รายงานนี้พูดถึงโมเดลที่ผู้สมัครสมาชิกแบบเสียเงินเลือกใช้เองได้ ไม่ใช่คำตอบค่าเริ่มต้นที่ผู้ใช้ AI Mode ทุกคนได้รับ Stein ประกาศการปล่อย 3.8 Flash บน X โดยระบุว่าโมเดลนี้ใช้ได้ใน AI Mode สำหรับสมาชิก Google AI Pro และ Ultra ทั่วโลก และเลือกได้จากไอคอน "+" ในแถบ "Ask anything" ของ AI Mode ส่วนผู้ใช้ AI Mode แบบฟรีไม่มีสิทธิ์เลือกโมเดลเลย พวกเขาได้รับค่าเริ่มต้น และไม่มีข้อความใดในเรื่องนี้ที่บอกว่าค่าเริ่มต้นเปลี่ยนไป

สิ่งที่รายงานอธิบายไว้จริง ๆ

Barry Schwartz เขียนไว้ที่ Search Engine Roundtable เมื่อวันที่ 3 กันยายน 2569 ว่าเสียงตอบรับช่วงแรกต่อ AI Mode ที่ทำงานบน Gemini 3.8 Flash คือมัน "is not link or citation friendly" หมายความว่าโมเดลนี้มีแนวโน้มที่จะอ้างอิงแหล่งที่มาและใส่ลิงก์ไปยังแหล่งที่มาน้อยกว่าโมเดลรุ่นก่อน ๆ ก่อนหน้านั้น Google ได้ปล่อยโมเดลนี้ให้สมาชิกใช้ใน AI Mode และผู้ใช้บางส่วนเริ่มทดลองใช้แล้ว รูปแบบดังกล่าวจึงปรากฏขึ้นภายในไม่กี่วันแทนที่จะเป็นหลายสัปดาห์

เบื้องหลังบทสรุปนั้นมีข้อสังเกตอยู่สองชุด ชุดแรกคือ Gagan Ghotra โพสต์ตัวอย่างจำนวนมากบน X ของการค้นหาใน AI Mode ด้วยคำค้นระดับต้นทางของกรวยการตลาด ซึ่งไม่มีตัวอย่างใดเลยที่แสดงลิงก์หรือการอ้างอิง ชุดที่สองคือ Glenn Gabe โพสต์ภาพเปรียบเทียบแบบวางคู่กันบน X เมื่อวันที่ 3 กันยายน 2569 ระหว่างโมเดลค่าเริ่มต้นกับ 3.8 Flash และระบุว่าความต่างระหว่างสองตัวนั้นมองเห็นได้ ด้าน Schwartz เขียนว่าเขาเองก็ไม่แน่ใจว่าทำไมถึงเป็นเช่นนี้ และหวังว่า Google จะแก้ไขได้ในเร็ววัน

ไม่มีใครในรายงานนั้นเสนอสาเหตุ ทั้ง Google และผู้ที่ทดลองค้นหาต่างไม่ได้บอกว่าอะไรทำให้ลิงก์และการอ้างอิงลดลง และจนถึงตอนนี้ก็ยังไม่มีคำอธิบายใดถูกผูกเข้ากับเรื่องนี้

Google ตอบกลับในวันถัดมา

ส่วนอัปเดตของรายงาน Search Engine Roundtable ลงวันที่ 4 กันยายน 2569 และบรรจุคำตอบของ Stein บน X ที่ขอบคุณผู้แจ้งเรื่อง พร้อมระบุว่าสิ่งนี้ไม่ได้ทำงานตามที่ตั้งใจไว้ และจะปล่อยการแก้ไขออกมาในเร็ววัน คำตอบนั้นสั้นมาก และควรอ่านตามเนื้อความที่มีอยู่จริงเท่านั้น มันยืนยันว่า Google ถือว่าการลดลงของลิงก์เป็นข้อบกพร่อง ไม่ใช่การตัดสินใจเชิงออกแบบ มันให้คำมั่นว่าจะมีการแก้ไข แต่ไม่ได้ให้วันที่ ไม่ได้อธิบายขอบเขตของการแก้ไข และไม่ได้บอกว่าการแก้ไขนั้นเปลี่ยนอะไรในเบื้องหลัง คำว่า "soon" คือกรอบเวลาเดียวที่ทุกคนมี

ประเด็นนี้สำคัญเมื่อคุณต้องตัดสินใจว่าจะลงมือทำอะไรหรือไม่ ข้อบกพร่องที่ได้รับการยืนยันแล้วแต่ยังไม่มีกำหนดปล่อยการแก้ไข ไม่ใช่สิ่งที่ผู้เผยแพร่เนื้อหาจะวางแผนปรับคอนเทนต์ตามได้ และก็ไม่มีเลขเวอร์ชันให้เฝ้าดูด้วย

ลำดับเหตุการณ์ตามที่รายงานไว้

เรื่องทั้งหมดอยู่ภายในกรอบเวลาสองวัน ซึ่งควรวางให้เห็นชัดก่อนที่ใครจะสร้างเรื่องเล่าซ้อนทับลงไป ทุกแถวในตารางด้านล่างมาจากรายงานของ Search Engine Roundtable และส่วนอัปเดตของรายงานนั้น

ภาพหน้าจอคือข้อสังเกต ไม่ใช่ผลการวัด

นี่คือส่วนที่บทสรุปข่าวส่วนใหญ่จะข้ามไป ยังไม่มีใครเผยแพร่อัตราการอ้างอิงที่วัดได้ของ Gemini 3.8 Flash เทียบกับโมเดลตัวก่อนหน้า หลักฐานที่ปรากฏในแหล่งข่าวคือภาพหน้าจอของการค้นหาแต่ละครั้งที่โพสต์โดยคนที่ลงมือค้นเอง นั่นคือข้อสังเกต และเป็นข้อสังเกตที่มีประโยชน์ แต่ไม่ใช่ผลการวัด และไม่มีคุณสมบัติใด ๆ ที่ผลการวัดควรมี

ไม่มีขนาดตัวอย่าง ไม่มีชุดคำค้นที่คนอื่นนำไปรันซ้ำได้ ไม่มีการแยกตามประเภทคำค้นนอกจากที่ระบุว่าตัวอย่างของ Ghotra เป็นคำค้นระดับต้นทางของกรวย และไม่มีตัวเลขก่อนกับหลังให้เทียบ อย่างไรก็ตามจะมีตัวเลขเปอร์เซ็นต์แพร่กระจายออกมาอยู่ดี เพราะข่าวลักษณะนี้มักลงเอยแบบนั้น และเมื่อมันปรากฏขึ้น ตัวเลขนั้นก็ไม่ได้มาจากรายงานต้นทาง ถ้าคุณกำลังจะพูดตัวเลขใดเกี่ยวกับเรื่องนี้ต่อ ให้ตรวจก่อนว่ามันมาจากไหน

ข้อความที่ซื่อตรงที่สุดคือข้อความเดียวกับที่แหล่งข่าวเขียนไว้ นั่นคือมีผู้สังเกตการณ์ที่มีประสบการณ์หลายคนลองค้นหา แล้วพบว่าลิงก์หายไป และหนึ่งในนั้นเปรียบเทียบสองโมเดลวางคู่กันแล้วบอกว่าเห็นช่องว่างชัดเจน จากนั้น Google ก็ยอมรับว่ามีบางอย่างผิดพลาด เท่านี้เพียงพอที่จะทำให้คุณควรกลับไปตรวจข้อมูลของตัวเอง แต่ยังไม่เพียงพอที่จะใช้ระบุปริมาณอะไรได้

ใครได้รับผลกระทบ และใครไม่ได้รับ

การเลือกโมเดลใน AI Mode เป็นฟีเจอร์สำหรับผู้ใช้แบบเสียเงิน สมาชิก Google AI Pro และ Ultra จะเห็นเมนูที่อยู่หลังไอคอน "+" ส่วนคนอื่นได้รับค่าเริ่มต้น ดังนั้นกลุ่มคนที่ใช้ Gemini 3.8 Flash จึงเป็นเพียงส่วนย่อยของผู้ใช้ AI Mode และตัว AI Mode เองก็เป็นส่วนย่อยของทราฟฟิกการค้นหาบน Google อีกที ทราฟฟิกการค้นหาส่วนใหญ่ไม่ได้มาจากพื้นผิวนี้ และการพูดเช่นนี้ไม่ใช่การปัดข่าวนี้ทิ้ง

แหล่งข่าวไม่ได้ระบุว่าคำตอบของผู้ใช้แบบฟรีหรือคำตอบค่าเริ่มต้นได้รับผลกระทบหรือไม่ และไม่ควรอ่านรายงานนี้ในทางที่บอกเป็นนัยว่าได้รับผลกระทบ นอกจากนั้นแหล่งข่าวยังไม่ได้พูดถึงประเทศไทย และไม่ได้บอกว่าคำตอบภาษาไทยใน AI Mode ทำงานเหมือนกับคำตอบภาษาอังกฤษที่ผู้สังเกตการณ์ทดลองค้นหรือไม่

จุดที่เรื่องนี้กระทบแรงจริงคือฝั่งการทดสอบ นักการตลาดที่ติดตามการมองเห็นบน AI มักทำจากบัญชีที่มีเมนูเลือกโมเดล เพราะบัญชีแบบนั้นคือบัญชีที่ควบคุมตัวแปรได้ พื้นผิวที่ถูกทดสอบกับพื้นผิวที่มีทราฟฟิกจริงจึงไม่ได้รับประกันว่าเป็นอันเดียวกัน และในสัปดาห์นี้ทั้งสองพื้นผิวก็แสดงพฤติกรรมต่างกันให้เห็นแล้ว

ทำไมการอ้างอิงคือกลไกทั้งหมด

สำหรับคนที่ทำงานด้าน generative engine optimisation หรือ answer engine optimisation นี่คือส่วนวิเคราะห์ที่ควรนำกลับไปใช้ และขอย้ำว่าเป็นการวิเคราะห์ ไม่ใช่ตัวรายงาน การอ้างอิงคือกลไกเดียวที่ทำให้คำตอบของ AI ส่งคลิกหรือการกล่าวถึงแบรนด์ที่มองเห็นได้กลับมายังเว็บไซต์ ถ้าตัดการอ้างอิงออก คำตอบนั้นก็ยังใช้สิ่งที่มันอ่านมาอยู่ดี แต่เว็บไซต์จะไม่ได้อะไรที่มองเห็นได้ในระบบวิเคราะห์ของตัวเองเลย

นั่นแปลว่าการสลับโมเดลที่กดจำนวนลิงก์ลง จะเปลี่ยนตัวเลขทราฟฟิกอ้างอิงที่วัดได้ ทั้งที่ไม่มีอะไรบนเว็บไซต์เปลี่ยนเลย หน้าเว็บเหมือนเดิม การเก็บข้อมูลเหมือนเดิม อันดับเหมือนเดิม แต่ตัวเลขในรายงานขยับ ใครที่รายงานเซสชันที่มาจาก AI ในฐานะตัวชี้วัดผลงาน กำลังรายงานระบบที่พฤติกรรมการใส่ลิงก์เปลี่ยนได้ระหว่างสัปดาห์หนึ่งกับอีกสัปดาห์ ด้วยเหตุผลที่อยู่ภายใน Google ทั้งหมด

ข้อสรุปเชิงกลยุทธ์ไม่ได้เปลี่ยนเพราะโมเดลตัวหนึ่งมีบั๊ก คอนเทนต์ยังต้องถูกดึงข้อมูลได้ ระบุแหล่งที่มาชัดเจน และเจาะจงพอที่จะถูกยกไปอ้าง ซึ่งเป็นสาระของงาน GEO มาตั้งแต่ต้น สิ่งที่เปลี่ยนไปคือน้ำหนักที่ข้อมูลการอ้างอิงเพียงเดือนเดียวจะแบกรับได้

กับดักการวัดผล และสิ่งที่ควรตรวจในรายงานของคุณเอง

ค่าที่วัดบนโมเดลหนึ่งกับค่าที่วัดบนอีกโมเดลหนึ่งเทียบกันไม่ได้ ประโยคนี้คือบทเรียนเชิงปฏิบัติทั้งหมดของเรื่องนี้ ถ้าการทดสอบเดือนสิงหาคมของคุณรันบนโมเดลตัวก่อน และการทดสอบเดือนกันยายนรันบน 3.8 Flash ส่วนต่างระหว่างสองค่านั้นมีการเปลี่ยนโมเดลที่คุณไม่ได้ทำเองและไม่ได้บันทึกไว้รวมอยู่ด้วย

ดังนั้นให้บันทึกว่าโมเดลใดเป็นผู้ตอบ การทดสอบการมองเห็นบน AI ทุกครั้งควรบันทึกชื่อโมเดลไว้ในแถวเดียวกับคำถามที่ใช้ วันที่ ระดับบัญชี และผลลัพธ์ เพราะโมเดลในเมนูนั้นเปลี่ยนตามตารางปล่อยของ Google ไม่ใช่ตามตารางของคุณ ถ้าไม่มีช่องข้อมูลนี้ บันทึกการอ้างอิงก็เป็นแค่บันทึกของตัวแปรสองตัวที่ขยับพร้อมกัน และเมื่อเวลาผ่านไปแล้วก็แยกออกจากกันไม่ได้

จากนั้นให้ดูรูปร่างของการลดลงก่อนจะอธิบายมัน ถ้าเซสชันที่มาจาก AI ลดลง ให้ตรวจว่าการลดลงนั้นตรงกับวันที่ในข่าวนี้ หรือตรงกับสิ่งที่คุณเปลี่ยนบนเว็บไซต์ นั่นคือคำอธิบายคนละแบบที่ต้องแก้คนละทาง และมีเพียงทางเดียวที่เป็นงานของคุณ อย่าโยนความผิดให้บั๊กที่คุณยืนยันไม่ได้ว่ากระทบคำค้นของคุณจริง เพราะการจะยืนยันได้ คุณต้องรู้ว่าทราฟฟิกของคุณมาจากสมาชิกที่เลือก 3.8 Flash เอาไว้ ซึ่งเครื่องมือวิเคราะห์ทั่วไปไม่ได้บอกคุณ

วินัยเดียวกันนี้ใช้กับตอนที่ทุกอย่างกลับมาปกติด้วย เมื่อ Google ปล่อยการแก้ไขออกมา จำนวนการอ้างอิงที่เก็บได้ในช่วงที่มีปัญหาจะดูต่ำผิดปกติเมื่อวางข้างค่าที่ตามมาทีหลัง และการดีดกลับนั้นจะดูเหมือนความสำเร็จของคอนเทนต์ ทั้งที่ไม่ใช่ ให้ทำเครื่องหมายช่วงเวลานี้ไว้ในบันทึกรายงานตั้งแต่ตอนนี้ ระหว่างที่ยังจำได้ว่าทำไม

เรื่องนี้มีความหมายอย่างไรกับนักการตลาดไทย

แหล่งข่าวไม่ได้พูดถึงประเทศไทย และไม่ได้บอกว่าคำตอบภาษาไทยใน AI Mode ทำงานแบบเดียวกันหรือไม่ ดังนั้นข้อสันนิษฐานไม่ว่าทางไหนก็ถือว่ายังไม่ได้รับการทดสอบ การปล่อยโมเดลที่ Stein อธิบายไว้ครอบคลุมสมาชิก Google AI Pro และ Ultra ทั่วโลก ซึ่งทำให้สมาชิกในไทยที่อยู่ในสองระดับนี้อยู่ในขอบเขตการปล่อยด้วย แต่นั่นเป็นข้อความเรื่องการเข้าถึง ไม่ใช่ข้อความเรื่องพฤติกรรมของโมเดลในภาษาไทย

งานที่ทีมไทยควรทำจริงคือความสะอาดของการวัดผล ไม่ใช่การเปลี่ยนคอนเทนต์ ถ้าคุณตรวจการมองเห็นบน AI ทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ ให้แยกเป็นคนละชุดข้อมูล บันทึกชื่อโมเดลของแต่ละครั้ง และเลิกถือว่าการขยับของการอ้างอิงแบบเดือนต่อเดือนเป็นสัญญาณ จนกว่าจะตัดความเป็นไปได้เรื่องการเปลี่ยนโมเดลที่ซ่อนอยู่ข้างใต้ออกไปได้ ทีมที่กำลังสร้างระบบรายงานด้าน AI SEO ในปีนี้ กำลังวัดระบบที่ถูกรื้อสร้างใหม่ไปพร้อมกับที่วัดอยู่

ควรแยกรายงานคำตอบของ AI ออกจากรายงานผลออร์แกนิกด้วย อันดับและจำนวนการแสดงผลขยับตามรอบการเก็บข้อมูลและการจัดทำดัชนีที่พออธิบายได้ ขณะที่การอ้างอิงใน AI ขยับตามรอบการปล่อยโมเดลที่มองไม่เห็น การรวมสองอย่างไว้ในกราฟเดียวจะกลบความต่างนี้ และทำให้ผลงาน SEO ในประเทศไทย ตามปกติดูผันผวนทั้งที่ไม่ได้ผันผวนจริง

คำถามที่พบบ่อยเรื่องการอ้างอิงที่ลดลงบน Gemini 3.8 Flash

Google จะแก้ไขเรื่องนี้หรือไม่

จะแก้ Google ระบุไว้แล้วว่าจะแก้ไข โดย Robby Stein รองประธานฝ่ายผลิตภัณฑ์ของ Google Search ตอบบน X เมื่อวันที่ 4 กันยายน 2569 ว่าสิ่งนี้ไม่ได้ทำงานตามที่ตั้งใจไว้และจะปล่อยการแก้ไขในเร็ววัน แต่ยังไม่มีการระบุวันที่ ขอบเขต หรือกลไกของการแก้ไขนั้น

การอ้างอิงลดลงไปเท่าไหร่กันแน่

ยังไม่มีใครเผยแพร่ตัวเลข และนั่นคือคำตอบที่ตรงไปตรงมาที่สุด หลักฐานในรายงานคือภาพหน้าจอของการค้นหาแต่ละครั้งที่ Gagan Ghotra โพสต์ไว้ และภาพเปรียบเทียบวางคู่กันที่ Glenn Gabe โพสต์เมื่อวันที่ 3 กันยายน 2569 ซึ่งเป็นข้อสังเกต ไม่ใช่อัตราการอ้างอิงที่วัดออกมาได้

เรื่องนี้กระทบผู้ใช้ AI Mode แบบฟรีหรือคำตอบค่าเริ่มต้นไหม

แหล่งข่าวไม่ได้ระบุไว้ รายงานทั้งหมดพูดถึง Gemini 3.8 Flash ซึ่งเป็นโมเดลที่สมาชิก Google AI Pro และ Ultra เลือกได้จากไอคอน "+" ขณะที่ผู้ใช้ AI Mode แบบฟรีไม่มีสิทธิ์เลือกโมเดลเลย

เรื่องนี้เกิดขึ้นในประเทศไทยหรือกับคำตอบภาษาไทยด้วยหรือเปล่า

แหล่งข่าวไม่ได้พูดถึงประเทศไทยและไม่ได้พูดถึงคำตอบภาษาไทยใน AI Mode เลย Stein อธิบายว่าการปล่อย 3.8 Flash ครอบคลุมสมาชิก Google AI Pro และ Ultra ทั่วโลก แต่การที่โมเดลใช้งานได้ไม่ใช่หลักฐานว่ามันทำงานอย่างไรในภาษาใดภาษาหนึ่ง

ต้องแก้อะไรบนเว็บไซต์เพราะเรื่องนี้ไหม

ไม่ต้อง ไม่มีอะไรในข่าวนี้ที่ชี้ไปยังการแก้ไขบนเว็บไซต์ สิ่งที่ควรทำคือบันทึกว่าโมเดลใดเป็นผู้ตอบในทุกการทดสอบการมองเห็นบน AI และตรวจว่าการลดลงของเซสชันที่มาจาก AI ตรงกับวันที่ในข่าวนี้ หรือตรงกับสิ่งที่คุณลงมือทำเอง

ก้าวต่อไปที่ควรจับตา

สิ่งที่ควรเฝ้าดูคือการแก้ไขจะมาถึงแบบเงียบ ๆ หรือไม่ ซึ่งกรณีแบบนี้มักลงเอยเช่นนั้น ไม่มีเลขเวอร์ชันผูกไว้กับมัน และไม่มีคำมั่นว่าจะมีประกาศ สัญญาณเดียวที่ทีมส่วนใหญ่จะได้รับจึงเป็นตัวเลขในระบบติดตามของตัวเองที่กลับไปเท่าเดิม นั่นคือเหตุผลที่ดีพอที่จะวางระบบติดตามให้พร้อมในสัปดาห์นี้ แทนที่จะมาวางทีหลัง

ถ้ารายงานการมองเห็นบน AI ของคุณยังไม่ได้บันทึกว่าโมเดลใดเป็นผู้ผลิตคำตอบแต่ละครั้ง นั่นคือสิ่งที่ควรแก้วันนี้ และใช้เวลาแค่บ่ายเดียว ใครอยากได้ความเห็นที่สองว่าโครงสร้างการวัดคำตอบของ AI ของตัวเองแน่นพอไหม ทักมาคุยกันได้